(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
9.1. అధ్యాయః 001
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Topics
దుర్యోధనేన శల్యస్య సైనాపత్యేఽభిషేచనపూర్వకం పునర్యుద్ధాయ నిర్యాణం॥ 1 ॥
సంజయాచ్ఛల్యదుర్యోధనాదివధశ్రవణేన మూర్చ్ఛితస్య ధృతరాష్ట్రస్య విదురేణ సమాశ్వాసనం॥ 2 ॥
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Text

శ్రీవేదవ్యాసాయ నమః॥ 9-1-0x(5079)(60111)
నారాయణం నమస్కృత్య నరం చైవ నరోత్తమం।
దేవీం సరస్వతీం (వ్యాసం) చైవ తతో జయముదీరయేత్॥ 9-1-1(60112)
జనమేజయ ఉవాచ। 9-1-2x(5080)
ఏవం నిపాతితే కర్ణే సమరే సవ్యసాచినా।
అల్పావశిష్టాః కురవః కిమకుర్వత వై ద్విజ॥ 9-1-2(60113)
విదీర్యమాణం చ బలం దృష్ట్వా రాజా సుయోధనః।
పాండవైః ప్రాప్తకాలం చ కిం ప్రాపద్యత కౌరవః॥ 9-1-3(60114)
ఏతదిచ్ఛాంయహం శ్రోతుం తదాచక్ష్వ ద్విజోత్తమ।
న హి తృప్యామి పూర్వేషాం శృణ్వానశ్చరితం మహత్॥ 9-1-4(60115)
వైశంపాయన ఉవాచ। 9-1-5x(5081)
తతః కర్ణే హతే రాజంధార్తరాష్ట్రః సుయోధనః।
భృశం శోకార్ణవే మగ్నో నిరాశః సర్వతోఽభవత్॥ 9-1-5(60116)
హాకర్ణ హాకర్ణ ఇతి శోచమానో ముహుర్ముహుః।
కృచ్ఛ్రాత్స్వశిబిరం ప్రాయాద్వతశిష్టైర్నృపైః సహ॥ 9-1-6(60117)
స సమాశ్వాస్యమానోఽపి హేతుభిః శాస్త్రనిశ్చితైః।
రాజన్విభూతిమిచ్ఛద్భిః సూతపుత్రమనుస్మరన్॥ 9-1-7(60118)
స దైవం బలవన్మత్వా ప్రభాతే విమలే సతి।
సంగ్రామే నిశ్చయం కృత్వా పునర్యుద్వాయ నిర్యయౌ॥ 9-1-8(60119)
శల్యం సేనాపతిం కృత్వా విధివద్రాజసత్తమం।
రణాయ నిర్యయౌ రాజా హతశిష్టైర్నృపైః సహ॥ 9-1-9(60120)
తతః సుతుములం యుద్ధం కురుపాండవసేనయోః।
బభూవ భరతశ్రేష్ఠ దేవాసురరణోపమం॥ 9-1-10(60121)
తతః శల్యో మహారాజ కృత్వా కదనమాహవే।
పాండుసైన్యేఽథ మధ్యాహ్నే ధర్మరాజేన పాతితః॥ 9-1-11(60122)
తతో దుర్యోధనో రాజా హతబంధూ రణాజిరాత్।
అపసృత్య హదం ఘోరం వివేశ రిపుజాద్భుయాత్॥ 9-1-12(60123)
అథాపరాహ్ణే తస్యాహ్నః పరివార్య మహారథైః।
హదాదాహూయ యుద్వాయ భీమసేనేన పాతితః॥ 9-1-13(60124)
తస్మింస్తు నిహతే వీరే మహేష్వాసాస్త్రయో రణే।
కృతవర్మా కృపో ద్రౌణిర్జఘ్నుః పాండవసైనికాన్॥ 9-1-14(60125)
తతః పూర్వాహ్ణసమయే శిబిరాదేత్య సంజయః।
ప్రవివేశ పురీం దీనో దుఃఖశోకసమన్వితః॥ 9-1-15(60126)
స ప్రవిశ్య పురీం సూతో భూజావుచ్ఛ్రిత్య దుఃఖితః।
వేపమానస్తతో రాజ్ఞః ప్రవిప్రేశ నివేశనం॥ 9-1-16(60127)
ధావతశ్చాప్యపశ్యxxx తత్రత్యాన్పురుషర్షభాన్।
నష్టచిత్తానివోన్మత్తాఞ్శోకేన భృశదుఃఖితాన్॥ 9-1-17(60128)
దృష్ట్వైవ చ నరాఞ్శీఘ్రం వ్యాజహారాతిదుఃఖితః।
అహో బత విపన్నోఽస్మి నిధనేన మహాత్మనః॥ 9-1-18(60129)
అహో సుబలవాన్కాలో గతిశ్చ పరమా తథా।
శుక్రతుల్యబలాః సర్వే యత్రాహన్యంత పార్థివాః॥ 9-1-19(60130)
తం దృష్ట్వైవ పురే రాజంజనః సర్వః స్మ సంజయం।
ప్రరురోద భయోద్విగ్నో హా రాజన్నితి సుస్వరం॥ 9-1-20(60131)
ఆకుమారం నరవ్యాఘ్ర తత్పురం వై సమంతతః।
ఆర్తనాదం మహచ్చక్రే శ్రుత్వా వినిహతం నృపం॥ 9-1-21(60132)
తథా స విహ్వలః సూతః ప్రవిశ్య నృపతిక్షయం।
దదర్శ నృపతిశ్రేష్ఠం ప్రజ్ఞాచక్షుషమీశ్వరం॥ 9-1-22(60133)
దృష్ట్వా చాసీనమనఘం సమంతాత్పరివారితం।
స్నుషామిర్భరతశ్రేష్ఠ గాంధార్యా విదురేణ చ।
తథాఽన్యైశ్చ సుహృద్భిశ్చ జ్ఞాతిమిశ్చ హితైషిభిః॥ 9-1-23(60134)
తమేవ చార్థం ధ్యాయంతం కర్ణస్య నిధనం ప్రతి।
రుదన్నేవాబ్రవీద్వాక్యం రాజానం జనమేజయ॥ 9-1-24(60135)
నాతిహృష్టమనాః సూతో బాష్పసందిగ్ధయా గిరా।
సంజయోఽహం నరవ్యాఘ్ర నమస్తే భరతర్షభ॥ 9-1-25(60136)
మద్రాధిపో హతః శల్యః శకునిః సౌబలస్తథా।
ఉలూకః పురుషవ్యాఘ్ర కైతవ్యో దృఢవిక్రమః॥ 9-1-26(60137)
సంశప్తకా హతాః సర్వే కాంభోజాశ్చ శకైః సహ।
ంలేచ్ఛాశ్చ పార్వతీయాశ్చ యవనాశ్చ నిపాతితాః॥ 9-1-27(60138)
ప్రాచ్యా హతా మహారాజ దాక్షిణాత్యాశ్చ సర్వశః।
ఉదీచ్యాశ్చ హతాః సర్వే ప్రతీచ్యాశ్చ నరోత్తమాః।
రాజానో రాజపుత్రాశ్చ సర్వే వినిహతా నృప॥ 9-1-28(60139)
కర్ణపుత్రో హతః శూరః సత్యసేనో మహాబలః॥ 9-1-29(60140)
దుర్యోధనో హతో రాజా యయోక్తం పాండవేన హ।
xxxxxx మహారాజ శేతే పాంసుషు రూషితః॥ 9-1-30(60141)
xxxxxx హతో xxx జఞ్శిఖండీ చాపరాజితః।
ఉత్తమౌజ యుధామన్యుస్తథా సర్వే ప్రభద్రకాః॥ 9-1-31(60142)
పాంచాలశ్చ నరవ్యాఘ్ర చేదయశ్చ నిషూదితాః।
తవ పుత్రా హతాః సర్వే ద్రౌపదేయాశ్చ భారత॥ 9-1-32(60143)
నరా వినిహతాః సర్వే గజాశ్చ వినిపాతితాః।
రథినత్ర నరవ్యాఘ్ర హయాశ్చ నిహతా యుధి॥ 9-1-33(60144)
నిxxxx శిబిరం రావంజావకానాం కృతం ప్రభో।
పాండవానాం చ శూరాణాం సమాసాద్య పరస్పరం॥ 9-1-34(60145)
xxxx స్రీశేషమభవజ్జగత్కాలేన మోహితం।
సప్త పాణ్·డవతః శిష్టా ధార్తరాష్ట్రాస్త్రయోరథాః॥ 9-1-35(60146)
తే చైవ భ్రాతరః పంచ వాసుదేవోఽథ సాత్యకిః।
కృపశ్చ కృతవర్మా చ ద్రౌణిశ్చ జయతాం వరః॥ 9-1-36(60147)
ఏతే శేషా మహారాజ రథినో నృపసత్తమ।
అక్షౌహిణీనామష్టానాం దశానాం చ న సంశయః॥ 9-1-37(60148)
ఏతే శేషా మహారాజ సర్వేఽన్యే నిధనం గతాః।
కాలేన నిహతం సర్వం జగద్వై భరతర్షభ।
దుర్యోధనం వై పురతః కృత్వా సర్వే నరా హతాః॥ 9-1-38(60149)
వైశంపాయన ఉవాచ। 9-1-39x(5082)
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచః క్రూరం ధృతరాష్ట్రో జనేశ్వరః।
నిపపాత స రాజేంద్రో గతసత్వో మహీతలే॥ 9-1-39(60150)
తస్మిన్నిపతితే వీరే విదురోఽపి మహాయశాః।
నిపపాత మహారాజ శోకవ్యసనకర్శితః॥ 9-1-40(60151)
గాంధారీ చ మహాభాగా సర్వాశ్చ కురుయోషితః।
పతితాః సహసా భూమౌ శ్రుత్వా ఘోరతరం వచః॥ 9-1-41(60152)
నిఃసంజ్ఞం పతితం భూమౌ తదాఽఽసీద్రాజమండలం।
విలాపముక్తోపహతం చిత్రం న్యస్తం పటే యథా॥ 9-1-42(60153)
కృచ్ఛ్రేణ తు తతో రాజా ధృతరాష్ట్రో మహీపతిః।
శనైరలభత ప్రాణాన్పుత్రవ్యసనకర్శితః॥ 9-1-43(60154)
లబ్ధ్వా తు స నృపః ప్రాణాన్వేపమానః సుదుఃఖితః।
నిరీక్ష్య చ దిశః సర్వాః క్షత్తారం వాక్యమబ్రవీత్॥ 9-1-44(60155)
విద్ధి క్షత్తర్మహాప్రాజ్ఞ త్వం గతిర్భరతర్షభ।
మమానాథస్య సుభృశం పుత్రైర్హీనస్య సర్వశః।
ఏవముక్త్వా తతో భూయో విసంజ్ఞో నిపపాత హ॥ 9-1-45(60156)
తం తథా పతితం దృష్ట్వా బాంధవా యేఽస్య కేచన।
శీతైస్తే సిషిచుస్తోయైర్వివ్యజుర్వ్యజనైరపి॥ 9-1-46(60157)
స తు దీర్ఘేణ కాలేన ప్రత్యాశ్వస్తో నరాధిపః।
తూష్ణీమాసీన్మహీపాలః పుత్రవ్యసనకర్శితః॥ 9-1-47(60158)
నిఃశ్వసంజిహ్మగ ఇవ కుంభక్షిప్తోఽభవన్నృపః॥ 9-1-48(60159)
సంజయోఽప్యరుదత్తత్ర దృష్ట్వా రాజానమాతురం।
తథా సర్వాః స్త్రియశ్చైవ గాంధారీ చ యశస్వినీ॥ 9-1-49(60160)
తతో దీర్ఘేణ కాలేన విదురం వాక్యమబ్రవీత్।
ధృతరాష్ట్రో నరశ్రేష్ఠ ముహ్యమానో ముహుర్ముహుః॥ 9-1-50(60161)
గచ్ఛంతు యోషితః సర్వా గాంధారీ చ యశస్వినీ।
తథేమే సుహృదః సర్వే ముహ్యతే మే మనో భృశం॥ 9-1-51(60162)
ఏవముక్తస్తతః క్షత్తా తాః స్త్రియో భరతర్షభ।
విసర్జయామాస శనైర్ముహ్యమానః పునఃపునః॥ 9-1-52(60163)
నిశ్చక్రముస్తతః సర్వాః స్త్రియో భరతసత్తమ।
సుహృదశ్చ తథా సర్వే దృష్ట్వా రాజానమాతురం॥ 9-1-53(60164)
తతో నరపతిస్తత్ర లబ్ధ్వా సంజ్ఞాం పరంతపః।
గతిర్మే కో భవేదద్య ఇతి చింతాసమాకులః।
అపృచ్ఛత్సంజయం తత్ర రోదమానం భృశాతురం॥ 9-1-54(60165)
ప్రాంజలిం సంజయం దృష్ట్వా రోదమానం ముహుర్ముహుః।
జ్ఞాతీన్స్త్రియోఽథ నిర్యాప్య ప్రవిశ్య విదురఃపునః॥ 9-1-55(60166)
రాజానం శోచమానస్తు తం శోచంతం ముహుర్ముహుః।
సమాశ్వాసయత క్షత్తా వచసా మధురేణ చ॥ ॥ 9-1-56(60167)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి శల్యవధపర్వణి ప్రథమోఽధ్యాయః॥ 1 ॥

Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Footnotes
9-1-12 అపరాహే అపరార్ధే॥
9-1-41 విలాపవుక్తోపహతం ఇతి ఙ.పాఠః।
విలాపయుక్తం సుమహత్ ఇతి ఘ. పాఠః॥
9-1-1 ప్రథమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.